Prezydent podpisał nowelizację ustawy o radcach prawnych

Prezydent RP podpisał nowelizację ustawy o radcach prawnych, wprowadzając rozwiązania, na które środowisko radcowskie czekało od dawna. Zmiana ustawy o radcach prawnych obejmuje przede wszystkim zaostrzenie odpowiedzialności za bezprawne posługiwanie się tytułem zawodowym, z karą do 200 tysięcy złotych, oraz większą ochronę dla oznaczenia „kancelaria radcy prawnego”. Ponadto nowe przepisy zapewniają ciągłość uprawnień między wpisem na listę a złożeniem ślubowania. Ustawa o radcach prawnych wejdzie w życie 18 czerwca, co niewątpliwie wpłynie na praktykę zawodową radców, aplikantów radcowskich oraz obywateli i firmy korzystające z profesjonalnej pomocy prawnej. Przyjrzymy się kluczowym zmianom i ich konsekwencjom dla funkcjonowania samorządu.

Spis treści

• Prezydent podpisał nowelizację – kluczowe zmiany w ustawie o radcach prawnych
• Jak zmiana ustawy o radcach prawnych wpłynie na aplikantów i praktykę zawodową
• Co nowelizacja oznacza dla obywateli i funkcjonowania samorządu
• Wnioski
• Najcześciej zadawane pytania – FAQs

Prezydent podpisał nowelizację – kluczowe zmiany w ustawie o radcach prawnych

Sejm przyjął wszystkie poprawki Senatu do nowelizacji ustawy o radcach prawnych w piątek, a następnie przekazał ją do podpisu prezydenta. Zmiana ustawy o radcach prawnych ustanawia karę grzywny od 5 tysięcy do 200 tysięcy złotych albo karę ograniczenia wolności dla osób posługujących się tytułem radcy prawnego bez uprawnień. Nowelizacja ustawy o radcach prawnych przewiduje ponadto możliwość nałożenia obu kar jednocześnie, czyli grzywny i ograniczenia wolności na osobę, która bezprawnie używa tego tytułu.

Przyjęte zmiany objęły ochroną prawną oznaczenia kancelarii radców prawnych, wprowadzając identyczne sankcje jak dla tytułu zawodowego. Dotychczas chroniony był wyłącznie sam tytuł zawodowy radcy prawnego. Nowelizacja określa także szczegóły tymczasowego zawieszenia radcy prawnego w przypadku wszczęcia postępowania wyjaśniającego dotyczącego jego niezdolności do wykonywania zawodu, dookreślając możliwość odwołania się od takiej uchwały.

Ustawa o radcach prawnych umożliwia organom samorządowym, Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych oraz prezydiom rad okręgowych izb zdalne odbywanie posiedzeń i podejmowanie uchwał, pod warunkiem obecności co najmniej połowy ustawowej liczby członków. Krajowa Izba Radców Prawnych otrzymała uprawnienie do zawierania grupowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na rzecz radców prawnych.

Jak zmiana ustawy o radcach prawnych wpłynie na aplikantów i praktykę zawodową

Nowelizacja ustawy o radcach prawnych rozwiązuje kluczowy problem aplikantów radcowskich, którzy po zdaniu egzaminu zawodowego tracili dotychczasowe uprawnienia. Ustawa o radcach prawnych likwiduje lukę prawną między wpisem na listę a złożeniem ślubowania, porządkując status aplikanta w tym okresie. Dotychczas osoba wpisana na listę radców prawnych, ale przed złożeniem ślubowania, nie mogła być ani zastępcą radcy prawnego, ani jego substytutem. Po zmianie ustawy o radcach prawnych status aplikanta wygasa dopiero z chwilą złożenia ślubowania, dzięki czemu aplikant może występować w sądzie do momentu formalnego rozpoczęcia wykonywania zawodu.

Równocześnie zmiana ustawy o radcach prawnych wprowadza ochronę prawną radcy prawnego podczas i w związku z wykonywaniem czynności zawodowych, odpowiadającą ochronie funkcjonariusza publicznego. Radca prawny korzysta z ochrony przysługującej sędziemu i prokuratorowi. Anna Sękowska, dziekan Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie, wskazuje, że radcowie zgłaszają przypadki znieważania czy niewłaściwego zachowania ze strony osób trzecich. Część radców prawnych z uwagi na utrudnione dochodzenie praw po prostu rezygnuje z działań prawnych. Nowelizacja wzmacnia bezpieczeństwo radców prawnych w sytuacjach związanych z udzielaniem profesjonalnej pomocy prawnej oraz doprecyzowuje zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej dotyczącej obowiązkowego ubezpieczenia.

Co nowelizacja oznacza dla obywateli i funkcjonowania samorządu

Zmiana ustawy o radcach prawnych przynosi konkretne korzyści osobom poszukującym profesjonalnej pomocy prawnej. Prezes Krajowej Rady Radców Prawnych Włodzimierz Chróścik podkreśla, że klienci mają poczucie obsługi przez profesjonalnych prawników po aplikacji, podczas gdy często spotykają się z osobami nawet bez wykształcenia prawniczego. W szczególności zaostrzenie kar za bezprawne posługiwanie się tytułem zawodowym oraz oznaczeniem kancelarii zwiększa bezpieczeństwo obywateli korzystających z usług prawnych.

Nowelizacja ustawy o radcach prawnych porządkuje system ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Krajowa Izba Radców Prawnych zawiera umowy grupowe na okres roku lub kilku lat, informując o warunkach najpóźniej do końca listopada. Radca prawny może zrezygnować z polisy grupowej, składając w ciągu 14 dni oświadczenie do dziekana właściwej OIRP wraz z dowodem zawarcia indywidualnego ubezpieczenia. Jeśli radca nie przedstawi dowodu własnej polisy na 14 dni przed końcem jej ważności, zostaje automatycznie objęty umową grupową KIRP. Rady okręgowych izb sprawują nadzór nad realizacją obowiązku ubezpieczeniowego pod ścisłym nadzorem Ministra Sprawiedliwości.

Ustawa o radcach prawnych nadaje okręgowym izbom oraz KIRP uprawnienia organizacji pozarządowej w sprawach cywilnych oraz organizacji społecznej w postępowaniach karnych, administracyjnych i sądowoadministracyjnych.

Wnioski

Podpisana przez prezydenta nowelizacja wprowadza długo oczekiwane zmiany w funkcjonowaniu samorządu radcowskiego. Bez wątpienia zaostrzenie kar za bezprawne posługiwanie się tytułem, likwidacja luki prawnej dla aplikantów oraz wzmocniona ochrona radców podczas wykonywania obowiązków zawodowych stanowią istotny krok naprzód. Przepisy wchodzą w życie 18 czerwca, przynosząc większe bezpieczeństwo zarówno radcom prawnym, jak i obywatelom korzystającym z profesjonalnej pomocy prawnej.

Najcześciej zadawane pytania – FAQs

Q1. Jakie kary grożą za bezprawne posługiwanie się tytułem radcy prawnego? Osobom posługującym się tytułem radcy prawnego bez uprawnień grozi grzywna od 5 tysięcy do 200 tysięcy złotych albo kara ograniczenia wolności. Nowelizacja przewiduje również możliwość nałożenia obu kar jednocześnie. Identyczne sankcje dotyczą bezprawnego używania oznaczenia „kancelaria radcy prawnego”.

Q2. Czy aplikant radcowski może występować w sądzie po zdaniu egzaminu zawodowego? Tak, nowelizacja likwiduje lukę prawną między wpisem na listę radców prawnych a złożeniem ślubowania. Status aplikanta wygasa dopiero z chwilą złożenia ślubowania, dzięki czemu może on występować w sądzie i wykonywać dotychczasowe uprawnienia do momentu formalnego rozpoczęcia wykonywania zawodu radcy prawnego.

Q3. Jaką ochroną prawną objęci są radcowie prawni podczas wykonywania zawodu? Radcowie prawni korzystają z ochrony prawnej odpowiadającej ochronie funkcjonariusza publicznego, przysługującej sędziom i prokuratorom. Ochrona ta obejmuje sytuacje podczas i w związku z wykonywaniem czynności zawodowych, co ma zapobiegać znieważaniu i niewłaściwemu traktowaniu radców przez osoby trzecie.

Q4. Jak działa system grupowego ubezpieczenia OC dla radców prawnych? Krajowa Izba Radców Prawnych zawiera umowy grupowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na okres roku lub kilku lat. Radca prawny może zrezygnować z polisy grupowej w ciągu 14 dni, składając oświadczenie wraz z dowodem zawarcia indywidualnego ubezpieczenia. Jeśli nie przedstawi dowodu własnej polisy na 14 dni przed końcem jej ważności, zostaje automatycznie objęty umową grupową.

Q5. Kiedy wchodzą w życie nowe przepisy dotyczące radców prawnych? Nowelizacja ustawy o radcach prawnych wchodzi w życie 18 czerwca. Zmiany obejmują m.in. zaostrzenie kar za bezprawne posługiwanie się tytułem, ochronę oznaczeń kancelarii, likwidację luki prawnej dla aplikantów oraz możliwość cyfryzacji pracy organów samorządu radcowskiego.

Obserwuj nas i bądź na bieżąco!

Zapraszamy do śledzenia naszych profili społecznościowych:

• Instagram
• Facebook
• LinkedIn