Prawo

2026-01-23

Jak Skutecznie Zgłosić Zaniedbania w Schronisku dla Zwierząt: Sprawdzony Poradnik 2026

Zgłoszenie Zaniedbania w Schronisku dla Zwierząt

Zastanawiasz się, gdzie zgłosić zaniedbania w schronisku dla zwierząt, gdy zauważysz niepokojące sytuacje? Niestety, na 229 skontrolowanych schronisk w Polsce, w ponad połowie stwierdzono nieprawidłowości. To alarmujący sygnał, że problem jest powszechny i wymaga naszej uwagi.

Znęcanie się nad zwierzętami w schroniskach to nie tylko etyczny problem, ale również prawny. Ustawa o ochronie zwierząt z 1997 roku jasno stwierdza: „Zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą”. Mimo to, wciąż słyszymy o przypadkach zaniedbań, jak ten z listopada 2023 roku, gdy do Sądu Rejonowego w Giżycku wpłynął akt oskarżenia przeciwko czterem osobom, które miały znęcać się nad zwierzętami w schronisku w Bystrym.

Monitorowanie realizacji umowy między gminą a schroniskiem dla bezdomnych zwierząt często przysparza samorządom problemów. Dlatego przygotowaliśmy kompleksowy poradnik, który pomoże Ci skutecznie reagować na patologie w schroniskach. Pokażemy, jak rozpoznać zaniedbania, gdzie je zgłosić i jakie kroki podjąć, by pomóc zwierzętom, które nie mogą same walczyć o swoje prawa.

Jak rozpoznać zaniedbanie w schronisku

Rozpoznanie patologii w schronisku dla zwierząt wymaga czujnego oka. Nieprawidłowości mogą występować na wielu płaszczyznach, a ich skuteczna identyfikacja to pierwszy krok do poprawy losu bezbronnych zwierząt.

Brak opieki weterynaryjnej i szczepień

Zaniedbania weterynaryjne są często pierwszym sygnałem alarmowym. W głośnej sprawie schroniska w Bytomiu odkryto psa, który mimo wyraźnego kulenia i podejrzeń złamania łapy, nie otrzymał pomocy. Pracownicy twierdzili, że to stara dolegliwość, jednak badanie wykazało, że zwierzę miało w łapie śrut, a weterynarz potwierdził, że pies nigdy wcześniej nie był u niego leczony. Poważnym sygnałem ostrzegawczym jest również zaniedbywanie obowiązkowych szczepień – w trzech kontrolowanych schroniskach inspektorzy ujawnili takie przypadki.

Złe warunki bytowe i brak higieny

Niezadowalające warunki sanitarne to częsty problem. Podczas kontroli schronisk odnotowano zwierzęta trzymane we własnych odchodach, intensywny fetor w pomieszczeniach kwarantanny oraz rażący brak czystości w miejscach dla szczeniąt. W bytomskim schronisku zgłaszano problem z kanalizacją, gdzie zanieczyszczenia nie odpływały prawidłowo, zalewając boksy zajmowane przez zwierzęta. Alarmujące są również przypadki przepełnienia – w czterech kontrolowanych placówkach stwierdzono zbyt dużą liczbę zwierząt w zamkniętych przestrzeniach.

Brak dostępu do wody i pożywienia

Niezapewniony dostęp do świeżej wody i pożywienia stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia zwierząt. Podczas kontroli w okresie mrozów, inspektorzy zarejestrowali przypadki zamarzniętej wody w miskach, co uniemożliwiało zwierzętom nawodnienie. W niektórych placówkach zwierzęta były niedożywione, a w budach brakowało słomy niezbędnej do utrzymania ciepła.

Zachowania wskazujące na znęcanie się nad zwierzętami

Obawy budzą również przypadki nieuzasadnionych eutanazji. Radni przygotowujący raport o schronisku w Bytomiu wskazywali na przypadki eutanazji zwierząt bez wyraźnej przyczyny. Niepokojące zachowania zwierząt, jak lęk przed opiekunami czy wycofanie, mogą świadczyć o doświadczanej przemocy. Zwierzęta z widocznymi urazami, które nie otrzymują pomocy, powinny budzić natychmiastowe podejrzenia o znęcanie się nad nimi.

Rozpoznanie tych sygnałów ostrzegawczych jest kluczowe, aby móc skutecznie reagować i zapobiegać cierpieniu zwierząt w miejscach, które powinny być dla nich bezpiecznym schronieniem.

Gdzie i jak zgłosić nieprawidłowości

Odkrycie nieprawidłowości w schronisku dla zwierząt nakłada na nas moralny obowiązek działania. Na szczęście istnieje kilka skutecznych dróg zgłaszania zaniedbań, które mogą pomóc pokrzywdzonym zwierzętom.

Zgłoszenie do gminy lub urzędu miasta

Gmina ponosi prawną odpowiedzialność za opiekę nad bezdomnymi zwierzętami. Zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt, to właśnie urząd miasta lub gminy powinien być pierwszym punktem kontaktu w przypadku zaobserwowania nieprawidłowości w schronisku. Możemy złożyć oficjalne zawiadomienie osobiście lub telefonicznie, kontaktując się z wydziałem odpowiedzialnym za ochronę środowiska lub dobrostan zwierząt. W przypadku braku reakcji ze strony urzędu, mamy prawo powołać się na ustawowy obowiązek gminy wynikający z art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt i złożyć oficjalną skargę pisemnie lub mailowo.

Kontakt z policją lub strażą miejską

Jeżeli nieprawidłowości w schronisku wskazują na znęcanie się nad zwierzętami, należy niezwłocznie powiadomić policję. Znęcanie się nad zwierzętami jest przestępstwem, a funkcjonariusze mają obowiązek zareagować na takie zgłoszenie. Możemy dzwonić pod numer 997 lub uniwersalny numer alarmowy 112. Warto również zainstalować aplikację „Moja Komenda”, która pomaga znaleźć adres i dane kontaktowe najbliższych jednostek policji. Przypadki pilne zawsze należy zgłaszać telefonicznie, natomiast w mniej nagłych sytuacjach można skorzystać ze specjalnych skrzynek e-mail tzw. Zielonej Strefy.

Anonimowe zgłoszenie do organizacji prozwierzęcych

Organizacje pozarządowe często skuteczniej reagują na zgłoszenia dotyczące zaniedbań w schroniskach. Jednym z kontaktów jest Straż Dla Zwierząt w Polsce, dostępna pod numerem 22 353 50 60. Ponadto możemy zwrócić się do lokalnego Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami, OTOZ Animals czy fundacji Viva (interwencje@viva.org.pl). Organizacje te posiadają inspektorów, którzy mają uprawnienia do przeprowadzania kontroli i interwencji. W przypadku braku reakcji ze strony służb, skutecznym rozwiązaniem może być nagłośnienie sprawy w mediach.

Jak przygotować dokumentację i dowody?

Skuteczność zgłoszenia zależy od jakości zgromadzonych dowodów. Przede wszystkim należy przygotować dokumentację fotograficzną przedstawiającą stan zwierząt oraz warunki panujące w schronisku. Podczas zgłaszania zaniedbań powinniśmy dokładnie określić miejsce zdarzenia, podając adres schroniska. Jeśli znamy personalia osób odpowiedzialnych za zaniedbania, również warto je udostępnić odpowiednim służbom. Ważne jest również spisanie zeznań ewentualnych świadków. Wszystkie te informacje mogą mieć kluczowe znaczenie dla wyjaśnienia losów zwierząt oraz pociągnięcia do odpowiedzialności osób winnych zaniedbań.

gdzie zgłosić nieprawidłowości w schronisku

Co się dzieje po zgłoszeniu?

Po złożeniu zgłoszenia o zaniedbaniach w schronisku uruchamiana jest określona procedura, która ma na celu sprawdzenie zasadności zawiadomienia oraz zabezpieczenie dobrostanu zwierząt.

Procedura interwencji i odbioru zwierząt

Interwencja rozpoczyna się od oceny zastanej sytuacji przez odpowiednie służby. W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej ma prawo natychmiast odebrać zwierzę. Następnie musi niezwłocznie zawiadomić o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w celu wydania oficjalnej decyzji administracyjnej.

Decyzja o czasowym odebraniu zwierzęcia zapada na podstawie art. 7 ustawy o ochronie zwierząt i podlega natychmiastowemu wykonaniu. Właściciel ma prawo odwołać się od tej decyzji do samorządowego kolegium odwoławczego w terminie zaledwie 3 dni, a kolegium rozpatruje odwołanie w ciągu 7 dni.

Rola schroniska dla psów i lecznic weterynaryjnych

Odebrane zwierzęta domowe trafiają najczęściej do schronisk dla bezdomnych zwierząt, natomiast zwierzęta gospodarskie kierowane są do gospodarstw rolnych wskazanych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). W przypadku braku zgody schroniska na przyjęcie zwierzęcia, może ono zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej, jednostce organizacyjnej lub osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę.

Każde schronisko w Polsce jest objęte nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej. Powiatowy lekarz weterynarii ma obowiązek przeprowadzać kontrolę co najmniej dwa razy w roku, a w przypadku sygnałów o nieprawidłowościach może wejść do schroniska o każdej porze bez zapowiedzi.

Obowiązki gminy po odebraniu zwierzęcia

Po odebraniu zwierzęcia, gmina ma obowiązek zapewnić mu odpowiednią opiekę. Warto podkreślić, że koszty transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciążają jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Gmina wydaje decyzję, w której określa te koszty lub przedstawia algorytm ich wyliczenia.

W praktyce zgłoszenia o nieprawidłowościach mogą prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych. Przykładowo, w 2026 roku Komenda Miejska Policji w Mysłowicach wszczęła dochodzenie dotyczące możliwości popełnienia przestępstwa znęcania się nad zwierzętami w schronisku w Bytomiu. Podobnie, w 2023 roku do Sądu Rejonowego w Giżycku wpłynął akt oskarżenia przeciwko czterem osobom, w tym burmistrza i naczelnika wydziału, którym zarzucono niedopełnienie obowiązków służbowych w nadzorze nad schroniskiem.

Odebrane zwierzę podlega zwrotowi właścicielowi tylko wtedy, gdy sąd nie orzeknie przepadku zwierzęcia lub gdy postępowanie karne zostanie umorzone.

Jak wspierać zmiany systemowe?

Przeciwdziałanie systemowym problemom w schroniskach wymaga długoterminowego zaangażowania obywateli. Raport NIK z 2023 roku ujawnił aż 288 nieprawidłowości w kontrolowanych schroniskach, co potwierdza, że pojedyncze interwencje nie wystarczą.

Udział w konsultacjach gminnych

Aktywne uczestnictwo w konsultacjach społecznych to pierwszy krok do wprowadzenia realnych zmian. Gminy regularnie organizują konsultacje dotyczące programów opieki nad bezdomnymi zwierzętami. Przykładowo, w gminie Siennica konsultacje trwały od 9 do 30 grudnia 2025 roku. Aby wziąć w nich udział:

Śledź ogłoszenia na stronach internetowych urzędów
Przesyłaj uwagi pisemnie, mailowo lub składaj osobiście
Pamiętaj, że brak opinii w wyznaczonym terminie uznawany jest za akceptację programu

Współpraca z organizacjami społecznymi

Organizacje prozwierzęce mają ustawowe uprawnienia do współdziałania z instytucjami państwowymi. Mogą one „uczestniczyć w dochodzeniu policyjnym” oraz „samodzielnie prowadzić dochodzenia w zastępstwie policji”. Warto również zaangażować się w ich działalność poprzez wolontariat – przykładem jest program Mars Volunteer Program, który w 2025 roku zaangażował 80 pracowników poświęcających prawie 400 godzin na pomoc w schroniskach.

Zgłaszanie patologii w schronisku do mediów

Medialne nagłośnienie problemu często przyspiesza reakcję władz. Doskonałym przykładem jest przypadek bytomskiego schroniska, gdy po publikacjach w mediach społecznościowych sprawa trafiła do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Skutkiem nagłośnienia było przejęcie placówki przez miasto, wymiana zamków i zabezpieczenie dokumentów.

Wnioski

Zgłaszanie zaniedbań w schroniskach dla zwierząt to nie tylko prawo, ale również moralny obowiązek każdego świadomego obywatela. Zaniedbania dotyczące opieki weterynaryjnej, złych warunków bytowych czy braku dostępu do wody i pożywienia nie mogą pozostać bez odpowiedzi. Niewątpliwie, nasza czujność i szybka reakcja mogą uratować życie wielu bezbronnym zwierzętom.

Pamiętajmy, że skuteczne działanie wymaga odpowiedniego przygotowania. Przede wszystkim należy gromadzić dowody w postaci zdjęć, świadectw oraz szczegółowych opisów zaobserwowanych nieprawidłowości. Następnie warto zgłosić problem do właściwych instytucji – urzędu gminy, policji lub organizacji prozwierzęcych, które mają odpowiednie uprawnienia do interwencji.

Jednakże pojedyncze zgłoszenia to dopiero początek walki o poprawę losu zwierząt w schroniskach. Faktyczne zmiany systemowe wymagają długotrwałego zaangażowania obywatelskiego. Dlatego też zachęcamy do udziału w konsultacjach gminnych, współpracy z organizacjami społecznymi oraz nagłaśniania patologii w mediach.

Nie można pozostawać obojętnym wobec cierpienia zwierząt, zwłaszcza gdy dzieje się ono w miejscach, które z założenia powinny zapewniać im bezpieczeństwo i godne warunki. Każda interwencja ma znaczenie – czasem nawet jedno zgłoszenie może doprowadzić do gruntownych zmian w funkcjonowaniu całego schroniska.

Podsumowując, przeciwdziałanie patologiom w schroniskach wymaga determinacji i konsekwencji. Dzięki znajomości procedur i praw zwierząt możemy skutecznie reagować na zaniedbania. Ostatecznie to my, jako społeczeństwo, ponosimy odpowiedzialność za to, jak traktowane są zwierzęta w naszym kraju. Dlatego nie bójmy się działać – los zwierząt w schroniskach zależy właśnie od naszej wrażliwości i odwagi w reagowaniu na zauważone nieprawidłowości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?- umów się na konsultację

Najczęściej zadawane pytania – FAQs

Q1. Jak mogę anonimowo zgłosić zaniedbania w schronisku dla zwierząt? Możesz skontaktować się z organizacjami prozwierzęcymi, takimi jak Straż Dla Zwierząt w Polsce (22 353 50 60) lub lokalne Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami. Organizacje te często umożliwiają anonimowe zgłoszenia i posiadają uprawnienia do przeprowadzania kontroli.

Q2. Jakie dowody powinienem zebrać przed zgłoszeniem nieprawidłowości w schronisku? Przygotuj dokumentację fotograficzną ukazującą stan zwierząt i warunki panujące w schronisku. Zapisz dokładny adres placówki, dane osób odpowiedzialnych (jeśli są znane) oraz zeznania ewentualnych świadków. Te informacje będą kluczowe dla skutecznego dochodzenia.

Q3. Co się dzieje ze zwierzętami po zgłoszeniu zaniedbań w schronisku? W przypadku stwierdzenia zagrożenia dla życia lub zdrowia zwierząt, mogą one zostać natychmiast odebrane i przekazane do innego schroniska lub gospodarstwa rolnego. Gmina jest zobowiązana do zapewnienia im odpowiedniej opieki, a koszty ponosi dotychczasowy właściciel lub opiekun.

Q4. Jak mogę wspierać systemowe zmiany w funkcjonowaniu schronisk? Angażuj się w konsultacje społeczne dotyczące programów opieki nad bezdomnymi zwierzętami organizowane przez gminy. Współpracuj z organizacjami prozwierzęcymi jako wolontariusz. W przypadku poważnych zaniedbań, rozważ nagłośnienie sprawy w mediach, co często przyspiesza reakcję władz.

Q5. Jakie są najczęstsze oznaki zaniedbań w schroniskach dla zwierząt? Kluczowe sygnały to brak opieki weterynaryjnej i szczepień, złe warunki sanitarne, przepełnienie, brak dostępu do świeżej wody i pożywienia, a także widoczne urazy zwierząt pozostawione bez leczenia. Niepokojące zachowania zwierząt, takie jak lęk przed opiekunami, również mogą wskazywać na zaniedbania.

Obserwuj nas i bądź na bieżąco!

Zapraszamy do śledzenia naszych profili społecznościowych: